WWat u zegt en doet heeft daadwerkelijk invloed op uw kind. U bent dus de aangewezen persoon om ervoor te zorgen dat ze de feiten kennen over alcohol en zodoende in de toekomst verstandige keuzes maken. Zelfs als ook op school al over alcohol wordt gesproken, blijft het belangrijk dat u uw kind helpt en dit onderwerp ook thuis bespreekt.

Probeer het niet te forceren. Het is beter om te wachten totdat het onderwerp vanzelf ter sprake komt. U kunt ingaan op een krantenartikel over alcohol of iets wat op televisie is; of wachten totdat uw kind vragen stelt over alcohol.

Doe wat het beste aanvoelt voor u en uw gezin, maar het heeft uiteraard de voorkeur om het onderwerp te bespreken voordat uw kind begint te experimenteren met alcohol of onder druk van vrienden komt te staan.

Zelfs jonge kinderen weten vaak wat wel en niet aanvaardbaar is voor volwassenen en kinderen wat alcohol betreft. U kunt dus al op vrij jonge leeftijd met hen over alcohol praten.

Probeer een balans te vinden: waarschuw ze voor de gevaren, zoals het slikken van aspirine in combinatie met alcohol hetgeen alcoholvergiftiging versterkt, en zorg ervoor dat ze op de hoogte zijn van de wetgeving. Vertel ze echter ook dat wanneer ze volwassen zijn en het willen, ze af en toe kunnen genieten van een drankje.

Het is belangrijk om u te concentreren op de feiten en om uw kind de kennis en de vaardigheden bij te brengen zodat ze risico's met alcohol kunnen vermijden. U kunt uitleggen wat het effect is van alcohol op het lichaam en de geest en dat zelfs kleine hoeveelheden hun vermogen om rationele beoordelingen en verstandige beslissingen te nemen kan beïnvloeden.

Jongeren onder de 16 jaar zouden geen alcohol moeten drinken. Weet dat het voor jongeren onder de 16, die nog in de groei zijn, niet verstandig is om alcohol te drinken. Ook niet in kleine hoeveelheden.

Blijf bij uw beslissing en zorg ervoor dat uw kind begrijpt waarom het gevaarlijk kan zijn voor jongeren om te drinken. Ook moeten ze weten dat er wetten zijn die beperkingen opleggen aan de leeftijd waarop men alcohol mag kopen. Dat volwassenen thuis alcohol drinken wil dit niet zeggen dat kinderen automatisch hetzelfde mogen doen.

Vanaf 11 jaar brengen kinderen steeds meer tijd buitenshuis door. Veel ouders maken zich dan vanzelfsprekend zorgen over met wie hun kinderen omgaan en of hun vrienden een slechte invloed hebben. Maar ga niet meteen van het ergste uit. Toon belangstelling, verwelkom hun vrienden en accepteer dat uw kind ook wat vrijheid nodig heeft.

Als het goed gaat, denk er dan aan om uw kind een complimentje te geven voor zijn verantwoordelijke gedrag. Als er iets misgaat wordt er al snel overdreven gereageerd. Probeer te begrijpen wat er is gebeurd en bespreek de situatie rustig met uw kind. Zorg ervoor dat ze de regels kennen, wat wel en niet aanvaardbaar is en wat ze kunnen doen indien ze zich door hun vrienden onder druk gezet voelen.

Het is niet nodig om uw kind te verbieden om te drinken maar het is belangrijk om met hen over deze situatie te praten. Probeer open en eerlijk te zijn over de invloed die alcohol heeft gehad op uw familie en wat het verschil is tussen sociaal drinken en alcoholmisbruik.

Maak duidelijk dat overmatig drinken niet aanvaardbaar is vanwege de gezondheidsrisico's. Met kinderen ouder dan 16 jaar kunt u afspreken waar en wanneer ze mogen drinken. Er zijn bewijzen dat kinderen van mensen die alcohol misbruiken een grotere kans hebben om zelf alcoholproblemen te krijgen. U bent de aangewezen persoon die uw kind kan tonen dat het mogelijk is om met mate en op verantwoordelijke wijze te drinken.

Jongere tieners worden vaak in de verleiding gebracht alcohol te drinken wanneer ze het gevoel hebben 'kinderlijke' activiteiten ontgroeid te zijn, om stoer te doen en aanzien te winnen. Misschien is hun zelfvertrouwen door problemen op school of elders aangetast. Geef ze volop de kans om succesvol te zijn en moedig hen aan zich op veilige manieren te vermaken met vrienden.Jongeren zijn ook meer gevoelig en doen onder druk van vrienden soms dingen die ze eigenlijk liever niet doen.

Zeker wanneer kinderen nog niet de wettelijk toegestane leeftijd hebben bereikt voor het kopen van alcohol, moeten ze zich ervan bewust zijn dat drinken onder de 16 risico's met zich meebrengt en dat ze daarmee weliswaar niet de wet, maar wel een belangrijke maatschappelijke norm overtreden. Als u weet dat ze drinken en ze zijn ouder dan 16 jaar kunt u ze deze tips geven om de risico's te verkleinen:

• herinner ze eraan dat niet drinken een goede optie is waarvoor veel jongeren ook hebben gekozen;
• drink langzaam en drink nooit in één teug een glas leeg;
• wissel de alcoholische drankjes af met fris of water ;
• blijf bij betrouwbare en verantwoordelijke vrienden - een echte vriend zal je nooit dwingen iets te doen wat je niet wilt;
• zorg ervoor dat ze u laten weten waar ze zijn en dat ze weten hoe of met wie ze thuis komen; (openbaar vervoer, een ouder, wie is er Bob?);
• bel iemand als er iets fout gaat.

U kunt uw kind helpen door samen te praten over uw zorgen en te luisteren naar die van hem. Dit zal u helpen om zijn twijfels te begrijpen en oplossingen te vinden die praktisch zijn voor beide partijen.

Druk van vrienden kan een grote invloed hebben en tieners zijn daar vooral gevoelig voor wanneer ze vaker gaan uitgaan en zich onafhankelijker op willen stellen. Groepen hebben leiders en volgers die zich allemaal aan de regels dienen te houden. Indien deze regels onaanvaardbaar zijn of een bedreiging vormen voor uw kind, dan is het mogelijk tijd om tot actie over te gaan.

U bent de baas, maar het is ook belangrijk om redelijk te zijn. Uw verwachtingen en regels moeten duidelijk en realistisch zijn. Uw kind moet weten dat er wetten zijn die voorschrijven vanaf welke leeftijd alcohol gekocht mag worden. Door uw kind de feiten over alcohol te verschaffen en ze het zelfvertrouwen en de mogelijkheid te geven om hun eigen beslissingen te nemen, helpt u ze om verstandige keuzes te maken wanneer u er niet bij bent. Zo kan het bijvoorbeeld goed zijn om te weten dat in tegenstelling tot wat hun vrienden misschien denken, slechts 25% van de 14-15 jarigen in Nederland regelmatig alcohol drinkt..*

* NIGZ factsheet Alcohol en opvoeding, NIGZ 2006.

Gedragsveranderingen op deze leeftijd zijn normaal en hebben niet per se met alcohol te maken. Puberteit, school, vriendschappen en stress zijn van invloed en uw kind kan soms humeurig of depressief zijn. Er zijn echter een aantal waarschuwingssignalen waar u attent op moet zijn die kunnen duiden op een eventueel drankprobleem:

• onverklaarbare veranderingen van humeur;
• lange periodes teruggetrokken en alleen doorbrengen;
• het verliezen van belangstelling in gebruikelijke hobby's of vrienden;
• vermindering van de eetlust;
• ineens de belangstelling voor hun uiterlijk verliezen;
• slechte hygiëne en ruiken naar alcohol;
• spijbelen van school of werk;
• gedurende een langere periode depressief, onrustig of uitgeput zijn;
• altijd zonder geld zitten;
• weglopen van huis.

Indien er een probleem is, probeer dan niet alleen de symptomen, maar ook de oorzaak te ontdekken en aan te pakken. Is het een ontsnappingsmechanisme, druk van vrienden, of doelloosheid? Er zijn vele mogelijkheden en niet altijd alcoholgebonden. Wees niet bang om hulp in te roepen als u het gevoel hebt de controle kwijt te raken of indien het probleem voortduurt ondanks uw steun. Onder "Wilt u nog meer weten?" vindt u een lijst van organisaties die hulp kunnen bieden. Sommige problemen vereisen specialistische hulp en gaan de capaciteit van zelfs de meest ervaren en liefhebbende ouder te boven.